میناب سلسله جبال تئاتر هرمزگان

 در میان استانها و شهرهای کشور، « میناب » یکی از مراکز و مراجع مهم تئاتر ایران است.

بنده به واسطه ی همکاری در یک فیلم سینمایی که در جنوب ایران ساخته می شد، با استان هرمزگان و شهر میناب آشنا شدم.

توانمندی و ظرفیتهای هنرمندان تئاتر و موسیقی این استان، در همان چند روز اول نظرم را جلب کرد و متوجه شدم در کنار جذابیت ها و توانمندی‌های دیگر شهر، بنظرم هنر تئاتر میناب، از نقاط مشخص و از خصیصه های بارز این شهر است. به شکلی که بنظرم این منطقه ی مستعد، براستی سلسله جبال هنر تئاتر ایران است، ولی افسوس که این مهم، از چشم مسئولین ارشد و تصمیم گیر این منطقه بدور مانده است!

متاسفانه علیرغم شعارهای همیشگی و هر ساله که مسئولین ادعای تمرکز زدایی آثار هنری را از پایتخت دارند، ولی واقعیت چیز دیگریست. هنرمندان مینابی همچنان در رنج و حرمانند! و متاسفانه بستر برای هنرمندان مستقل نیز فراهم نیست.

وقتی که شما بصورت خصوصی هم سرمایه ای اندک را برای تمرین و اجرای یک نمایش تدارک می بینید، شرایط به گونه ای نیست که به بازگشت همان سرمایه اندک هم امیدوار باشید!

بنده به واسطه ی چند مأموریت کاری و ارتباط نزدیکی که با برخی هنرمندان این منطقه داشتم، هنگامی که با زیبایی ها و جذابیت های فرهنگی، و آداب و رسوم غنی منطقه، مواجه شدم، بنظرم رسید که وظیفه دارم در حد توانم از هنرمندانی که در حوزه ی آثار نمایشی مثل تئاتر یا فیلم مستند و کوتاه در این شهر فعالیت می کنند، حمایت کنم.

بر همین اساس در قدم اول، به کمک دوستان، گروه کوچک و ساده ای تشکیل داده ایم و تاکنون دو نمایشنامه ی تئاتر را به صحنه برده ایم، به نامهای « زیر تیغ کنار » به کارگردانی آقای جهانگیر ایرانی، که در جشنواره مناطق آزاد موفقیت‌های درخوری داشت و همچنین نمایش صحنه ای « آب شور، و مرغ کور » به کارگردانی آقای غلام رنجبر که در جشنواره ی استانی « پند و پنت » اجرای موفقی داشت. به امید خدا اثر بعدی هم یک فیلم مستند اجتماعی به نویسندگی و کارگردانی آقای یوسف رنجبر است که ایشان هم از هنرمندان توانای شهر میناب هستند. اما واقعیت این است که هنوز فضا و بستر مناسبی برای اجرای عمومی و بازگشت اندک سرمایه ای که بتوان دستمزد بازیگران و عوامل کار را تأمین کنیم، فراهم نشده و ما نمی‌دانیم از چه مسیری می توان اجرای تئاتر در شهرهای کوچکتر را عملی کنیم و تداوم بخشیم؟!

هر بار هم که مراجعاتی داشته ایم، متاسفانه با درهای بسته روبرو می شویم! و طبیعی است که این درهای بسته، انگیزه ها را به مرور کاهش می دهد.

هنر مدرن، هنری صرفا سرگرم کننده نیست، یک اثر هنری ابتدا باید تخریب گر باشد. بنظر بنده، کار هنرمند امروز مثال عملکرد یک نقاش ساختمان است که برای رنگ آمیزی دیوارها ابتدا شروع به نمایاندن ترک‌های دیوار و تخریب پوسیدگی ها و رطوبت ها می کند. در این صورت است که کاستی‌ها و زشتی ها نمایان می شوند و او می فهمد در چه قسمت‌هایی باید بیشتر کار کند و بیشتر انرژی بگذارد.

یک جامعه نیز در لایه های پنهان خود دارای چنین ترک‌ها و کاستی‌هایی است و کار هنرمند نمایاندن و تخریب ضعف‌های گذشته است.

در شهری مثل میناب که این همه نویسنده و کارگردان و بازیگر مستعد دارد، حیف است که مسئولین امر در این شهر تا به این میزان نسبت به ماجرای « هنر » و « هنرمند » کم توجه باشند!

 گاهی تئاتر می تواند یک پزشک باشد، می تواند در جایگاه یک استاندار باشد! زمانی که نمایشنامه « آب شور و مرغ کور » نوشته ی آقای رنجبر را که با اقتباس از « مضرات دخانیات » اثر آنتوان چخوف نگارش شده بود را مطالعه کردم، در نظر اول، احساس کردم، این اثر، مصداق همین مثال «هنر تخریب گر» است.

این نمایشنامه یک نقد اجتماعی کوبنده و سازنده دارد، که هم تماشاگر عادی را با خود همراه می کند و هم آن مسئول تصمیم گیر را….

بنظرم مخاطب اصلی تئاتر و در شکل کلی مخاطب اصلی هنر انتقادگر، باید مسئولین باشند. شاید تئاتر آنها را از پشت میزها به داخل شهرها بکشاند!

باید پذیرفت که تئاتر امروز می تواند مثل یک علم تخصصی، موثر باشد. تئاتر می تواند در زیباسازی یک شهر، مثل یک شهردار عمل کند. تئاتر می تواند استاندار یک شهر باشد، می تواند جامعه ی پزشکان را تحت تأثیر خود قرار دهد و می تواند، مثل یک پزشک بیماران شهر را مداوا کند! و می تواند مثل یک نیروی جوان به کمک سالخوردگان بیاید.

هرچند که متاسفانه این روزها جوانان ما از مطالعه دور شده اند و به وسیله ی معضلی به نام موبایل، هر روز و هر لحظه بجای پیشرفت، دچار پس روی می شوند! متاسفانه ضعف آگاهی و ضعف دیدگاه، نه فقط دامان اکثریت افراد جامعه را در برگرفته، که این ضعف، مشکل اصلی هنرمندان هم شده است.